၁။ အသံ၏ အခြေခံသဘောတရား (The Nature of Sound)
ဂီတဆိုသည်မှာ စနစ်တကျ စီစဉ်ထားသော အသံများဖြစ်ပြီး အခြေခံအားဖြင့် တုန်ခါမှု (Vibration) များမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်,။ အသံတစ်ခုတွင် အဓိကထူးခြားချက် (၃) ခု ရှိသည် -
* Pitch (Height): အသံ၏ အနိမ့်အမြင့်။
* Intensity (Volume):အသံ၏ အတိုးအကျယ်။
* Timbre (Color):အသံ၏ အရည်အသွေး (ဥပမာ- ပီယာနိုသံနှင့် တယောသံ ကွဲပြားမှု)။
၂။ အသံအနိမ့်အမြင့် (Pitch)
*အသံအနိမ့်အမြင့်*သည် အသံ၏ တုန်ခါနှုန်း သို့မဟုတ် *Frequency*ပေါ်တွင် မူတည်သည်,။
တုန်ခါနှုန်းကို *Hertz (Hz)* ဖြင့် တိုင်းတာပြီး တုန်ခါမှု အရေအတွက် များလေလေ အသံမြင့်လေလေ ဖြစ်သည်,။
လူသားများ၏ နားသည် ပုံမှန်အားဖြင့် *20 Hz မှ 20,000 Hz (20 kHz)*အတွင်းရှိသော အသံများကိုသာ ကြားနိုင်သည်,။
အသံသည် တုန်ခါနှုန်း သတ်မှတ်ချက် (Fixed frequency) တစ်ခုရှိလာသောအခါ ၎င်းကို *ဂီတနုတ် (Musical Note)** တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်,။
၃။ ဂီတနုတ်များနှင့် အမည်များ (Musical Notes)
အခြေခံ ဂီတနုတ် (၇) လုံး ရှိပြီး ၎င်းတို့ကို **Do, Re, Mi, Fa, Sol, La, Si** ဟု ခေါ်သည်,။
* သို့သော် Sharp (#) နှင့် Flat (b) များ အပါအဝင် စုစုပေါင်း အသံ (၁၂) မျိုး ရှိသည်။
* ဂီတကို ရေးသားရာတွင် မျဉ်းငါးကြောင်း (Staff) ကို အသုံးပြုပြီး အသံမြင့်လျှင် အပေါ်ဘက်တွင် ရေးသားကာ အသံနိမ့်လျှင် အောက်ဘက်တွင် ရေးသားသည်,,။
၄။ အသံအကွာအဝေး (Intervals) နှင့် အော့တေ့ဗ် (Octave)
အင်တာဗယ် (Interval): နုတ်နှစ်ခုကြားရှိ အကွာအဝေးကို ခေါ်သည်,။ အသေးဆုံး အကွာအဝေးကို Semitone (အသံဝက်) ဟု ခေါ်ပြီး Semitone နှစ်ခုပေါင်းလျှင် Tone (အသံပြည့်) တစ်ခု ဖြစ်လာသည်,။
အော့တေ့ဗ် (Octave): နုတ် (၈) လုံးမြောက်တွင် ရှိသော တူညီသော အမည်ရှိသည့် နုတ်ကို ခေါ်သည်,။ အော့တေ့ဗ် တစ်ခု မြင့်သွားသော နုတ်သည် မူလနုတ်ထက် တုန်ခါနှုန်း (Frequency) နှစ်ဆရှိသည်,။ ဥပမာ- A4 နုတ်သည် 440 Hz ရှိလျှင် ၎င်း၏ အောက်တစ်ကျော့ (Lower Octave) ဖြစ်သောA2 သည် 220 Hz ရှိသည်။
၅။ ဂီတသံစဉ်နှင့် စကေးများ (Scales)
အသံအနိမ့်အမြင့်များကို စနစ်တကျ အစဉ်လိုက် စီစဉ်ထားခြင်းကို စကေး (Scale)ဟု ခေါ်ပြီး ၎င်းသည် သီချင်းတစ်ပုဒ်၏ မယ်လိုဒီ (Melody) နှင့် ဟာမိုနီ (Harmony) တည်ဆောက်ရန် အခြေခံဖြစ်သည်,။ အသုံးအများဆုံး စကေးမှာ Diatonic scale ဖြစ်ပြီး ၎င်းကို Tone နှင့် Semitone များ၏ သတ်မှတ်ထားသော ပုံသေနည်း (ဥပမာ- T-T-ST-T-T-T-ST) ဖြင့် တည်ဆောက်သည်။
No comments:
Post a Comment